SANATORIUM, İsmail Şimşek’in Monokrom başlıklı kişisel sergisini 12 Kasım – 26 Aralık 2026 tarihleri arasında sunar. Sergi, monokromu çok renkli yüzeylerin altındaki değişmezlik üzerinden ele alıyor; resimsel düzen ile heykelsi konstrüksiyon arasındaki sınırda rengin, çizginin ve malzemenin yarattığı kırılgan dengeyi inceliyor.
Modern sanat tarihinde monokrom, resmin temsilden, anlatıdan ve renk çeşitliliğinden arındırılarak kendi maddi ve kavramsal sınırlarına çekildiği radikal bir eşiktir. Maleviç’in Siyah Kare’si, tek renkli yüzeyiyle resim için yeni bir başlangıç alanı açarken, Rodçenko’nun kırmızı, sarı ve mavi monokrom çalışmaları bu indirgeme mantığını resmin kendi sınırlarına kadar taşır. Monokrom böylece yalnızca bir renk tercihi değil, resmin ne olabileceğini, neyi dışarıda bırakarak varlığını sürdürebileceğini sorgulayan tarihsel bir tutum hâline gelir.
İsmail Şimşek’in Monokrom sergisi bu mirası tek rengin saflığını tersine çevirerek devralır. Sergi bu anlamda, sanatçının son dönemde üzerinde çalıştığı ve modernizmin “tek renkle arınma” idealini yapıbozuma uğrattığı renkli ve gerilimli bir yüzey araştırmasının envanterini sunar. Şimşek’in pratiğinde monokrom çok renkli bir yüzeyin altında süregelen değişmezliğe işaret eder. Sergide renk, canlılığın doğrudan göstergesi olmaktan çıkar; görünüş ile altında yatan durum arasındaki mesafeyi görünür kılan bir öğeye dönüşür.
Şimşek’in malzemeyle kurduğu ilişki, heykel eğitiminden gelen yapısal bir düşünme biçimine dayanır. Yüzeylerinin Piet Mondrian’ın resimsel düzeni ile Naum Gabo’nun konstrüktif mekân anlayışını, çizgi ve rengin maddileştiği ortak bir zeminde buluşturduğu söylenebilir. Bu yaklaşım, modernizmin çizgiye yüklediği iki farklı işlevi aynı yüzeyde karşı karşıya getirir. Mondrian’da çizgi, renk alanlarını birbirinden ayıran ve resimsel düzeni kuran bir sınırdır; Gabo’da ise betimleyici olmaktan çıkarak kuvvetin yönünü ve mekânsal ilişkileri görünür kılan yapısal bir öğeye dönüşür. Sanatçının tuval üzerinde kurduğu bu ağlar, klasik soyutlamanın sınır çizen, ayrıştıran çizgi mantığını tersine çevirir. Çizgi, Şimşek’te maddesel bir ipe dönüşerek “ayıran” ve “bağlayan” işlevlerini tek bir bedende birleştirir. Sanatçının yüzeyde kurduğu denge, tamamlanmış bir uyum yerine her an bozulabilecek, sürekli yeniden müzakere edilen kırılgan bir andır.
Şimşek, rengi yüzeye eklenen salt optik bir değer olmanın ötesinde, gerilen, örülen, çekmeye direnen ve formun cisimleşmesine doğrudan katkıda bulunan maddi bir unsur olarak ele alır. Renk azalmak yerine çoğalır; tek renkli zeminler ipler, kumaşlar ve dar dokumalarla bölünür, gerilir, sarılır ve yeniden birbirine bağlanır. Şimşek’in ip ve düğümlerle oluşturduğu formlar, Mondrian ile Gabo’nun çizgi anlayışları arasında işler: yüzeyi bölerken parçaları birbirine bağlar, renk alanlarını sınırlandırırken aynı zamanda fiziksel bir gerilim de yaratır. Böylece çizgi, temsil eden bir işaretten maddi bir kuvvet hattına; renk ise yalnızca görsel bir nitelikten yapının taşıyıcı ilişkilerinden birine dönüşür. Şimşek’in eserleri bu anlamda resimsel alan ile heykelsi yapı arasındaki sınırda inşa edilir. Bu sınırda hiçbir şey kesin olarak yerine oturmaz. Sanatçının ifadesiyle, bir arada bulunan her şey dağılma ihtimalini de taşır; denge ise “henüz ayarı bozulmamış bir ‘şu an’dır.” Renkli yüzeyler bu anı canlı ve uyumlu gösterir; ancak altındaki gerilimi ortadan kaldırmaz. Şimşek’in renkli olmak ile renkli görünmek arasında kurduğu ayrım da buradan doğar: bu an, canlı görünen her düzen gibi, ancak sürdüğü sürece vardır.
Sanatçı hakkında:
İsmail Şimşek, 1977 yılında İzmir’de doğdu. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü lisans eğitimini bölüm birincisi olarak tamamladı; ardından aynı üniversitede Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı yüksek lisans programından mezun oldu.
Şimşek, formun algılanış biçimi üzerine düşünmeye, standart bir forma bağlı kalmadan farklı malzeme deneyimlerine açık bir tavır geliştirmeye odaklanır. Çalışmaları; insan varlığına, onun mekân ve zaman deneyimine ve insanı hem kaynağından öteye hem de kaynağına yönlendiren süreçlere odaklanmaktadır.
Sanatçı, çalışmalarında hissettiği iki (iç ve dış) gerçekliği psikolojik bir fenomen olarak ele alır. Yapıtlarındaki tekrar eden form üretme eylemi; kişisel anlam ve denge arayışına katkı sağlayacak biçimde, dış gerçeklik ile iç bilinç arasındaki karşılıklı ilişkiyi sorunsallaştırmaktadır.